Ceremonia rozpoczęcia i zakończenia treningu karate

Podobał Ci się artykuł? Udostępnij koniecznie!

Przed Tobą pierwszy trening karate i zastanawiasz się jak on wygląda? Może wręcz przeciwnie – ćwiczysz już od jakiegoś czasu, ale nadal nie wiesz po co są te dziwne ukłony wykonywane na rozpoczęcie i zakończenie? W tym artykule wyjaśniamy krok po kroku jak wygląda ceremonia rozpoczęcia  i zakończenia treningu karate.  

Uwaga poniższy opis dotyczy karate Kyokushin. W zależności od stylu poszczególne elementy mogą się od siebie różnić, bądź w ogóle nie występować. 
Kolejna uwaga – artykuł powstał już jakiś czas temu, od tego czasu zostało wprowadzonych kilka zmian, które zostaną szczegółowo wyjaśnione w kolejnym wpisie.

Ceremonia rozpoczęcia treningu

Ceremonia rozpoczęcia i zakończenia treningu
Każdy trening rozpoczyna się od ustawienia w szeregach

Karate jako sztuka walki (przy okazji odsyłam do wpisu -> Sztuka walki a sport walki – jaka jest różnica?) charakteryzuje się występowaniem w treningu otoczki ideologicznej i duchowej. Z tego powodu trening jest poprzedzony specjalną ceremonią powitania. Jej celem jest mentalne przygotowanie się do mających za chwilę rozpocząć się ćwiczeń, ale także okazanie szacunku dojo (miejscu, w którym ćwiczymy) oraz trenerom i współtrenującym. 

Zbiórka

Każdy trening rozpoczyna się od zbiórki uczestników w wyznaczonym miejscu. W tym celu osoba prowadząca zajęcia z reguły używa stwierdzenia “zbiórka” lub “szeregi”. Następnie karatecy ustawiają się w równych szeregach według posiadanych stopni w kolejności od najbardziej do najmniej zaawansowanego. Przy okazji zobacz jak wygląda podział na pasy w karate Kyokushin. Każdy stopień formuje swój własny rząd. Ponadto w ramach jednego szeregu obowiązują konkretne reguły wedle, których karatecy zajmują swoje miejsca. Zasady są proste. Najbardziej po prawej stronie (w pierwszej kolumnie) siada osoba posiadająca najdłużej dany stopień. W przypadku, gdy osoby zdobyły dany pas w tym samym czasie, o kolejności decyduje wiek. Osoba starsza w tym przypadku zasiądzie na prawo od osoby młodszej. 

Na samym przodzie szeregów oraz na środku względem najdłuższego z nich, swoje miejsce zajmie osoba prowadząca trening. Jako jedyna osoba w dojo będzie w trakcie trwania ceremonii zwrócona twarzą do pozostałych ćwiczących. Początkowo jednak trener będzie zwrócony tak samo jak pozostałe osoby na sali. Odwróci się natomiast po pierwszym ukłonie, ale o tym za chwile.

Najwyższy stopień rządzi

Warto wspomnieć w tym miejscu o jeszcze jednej istotnej osobie. Jest to osoba posiadająca najwyższy stopień, czyli siedząca w pierwszym szeregu najbardziej po prawej stronie. Ten karateka będzie prowadził całą ceremonię. Moment, w którym trener odwróci się plecami do ćwiczących jest sygnałem dla najstarszego stopnia do rozpoczęcia ceremonii.

Wypowiadając komendę “Seiza” (wbrew temu jak wiele osób błędnie sądzi – zazen) instruuje on ćwiczących do uklęknięcia, a następnie usiądnięcia na stopach w pozycji zazen. Warto przy okazji przypomnieć, że uklęknięcie rozpoczynamy od lewego kolana zwracając się przedtem delikatnie w prawą stronę (mniej więcej do kąta 45 st.). Sama pozycja zazen wymaga natomiast od karateków zajęcia pozycji siedzącej na stopach, gdzie:

  • pięty dotykają pośladków
  • odległość między kolanami jest równa szerokości dwóch pięści włożonych między nie
  • duży paluch prawej stopy przykrywa duży paluch lewej stopy (paluchy są na siebie nałożone)
  • pięści są zaciśnięte i są ułożone na pachwinach

Ciemność i koncentracja

Kolejną komendą wypowiadaną przez najwyższy stopień jest “mokuso” co oznacza rozkaz zamknięcia oczu. Ten etap służy do wyciszenia się przed treningiem i zostawienia problemów dnia codziennego poza salą. Po tej fazie ceremonii karateka powinien być gotów, aby rozpocząć zajęcia w pełni skoncentrowanym i pozostawać myślami tylko na treningu. Warto wiedzieć, że od uznania prowadzącego ceremonię zależy długość tej fazy, więc może to być chwila (gdy np. prowadzący się śpieszy) lub dłuższa chwila. Gdy prowadzący uzna, że wystarczy już czasu na koncentrację może ją zakończyć słowami “mokuso yame” co oznacza otworzyć oczy.

Shihan, sensei czy senpai?!

Podczas ceremonii rozpoczęcia i zakończenia treningu karatecy ustawiają się w szeregach.
Shihan to karateka posiadający co najmniej 5. dan

Gdy wszyscy trenujący są już skoncentrowani można przystąpić do kolejnej fazy ceremonii rozpoczęcia treningu. Składa się ona z trzech ukłonów wykonywanych kolejno do dojo, prowadzącego trening oraz do starszych stopniem. Często dodawany jest także kolejny – czwarty ukłon do pozostałych osób, który w domyśle kierowany jest do osób posiadających najniższy stopień.

Pierwszy ukłon – w stronę miejsca, w którym się ćwiczy (dojo) zapowiadany jest przez komendę Shinzen ni rei (czyt. szindzen ni rej). Karatecy wykonują cichy ukłon w przód dotykając pięściami podłogi. Zgodnie z japońskimi zasadami podczas ukłonu nie należy wpatrywać się w podłogę. Wzrok powinien być natomiast skierowany około dwóch metrów w przód. Wynika to z faktu, że wojownik zawsze powinien uważnie obserwować otoczenie. 

Jak nazwać osobę prowadzącą trening?

Dla wielu osób problematyczne może na początku okazać się właściwe nazwanie drugiego ukłonu w stronę osoby prowadzącej trening. Niejasne jest przede wszystkim jak taką osobę nazwać. Czy każda osoba prowadząca trening karate to sensei? Otóż nie! Trening może prowadzić zarówno Sensei, Shihan jak i osoba posiadająca dowolny stopień (o ile zna się na rzeczy).  Z tego powodu słowa wypowiadane podczas drugiego ukłonu będą się różnić w zależności od stopnia osoby prowadzącej trening. Będą one brzmiały następująco:

  • Shihan ni rei – w przypadku gdy trening prowadzi osoba posiadająca co najmniej 5. dan.
  • Sensei ni rei – gdy prowadzący posiada co najmniej 3. dan. Zwykło się jednak wypowiadać i ogólnie nazywać sensei’em osobę posiadającą czarny pas, czyli od 1. dana.
  • Senpai ni rei – w każdym innym przypadku, który nie został wymieniony wyżej.

Po oddaniu ukłonu w stronę osoby prowadzącej trening następuje jeszcze jeden ukłon – w stronę osób starszych stopniem. Przed nim wypowiadane są słowa senpai ni rei. Zarówno ukłon w stronę instruktora jak i starszych stopniem jest zakończony głośnym wypowiedzeniem słowa OSU! (czyt. us). 

Co z pozostałymi karatekami? 

Ceremonia rozpoczęcia i zakończenia treningu - trenujący ustawiają się w szeregach

W przypadku, gdy mamy do czynienia z grupą początkującą czyli taką, gdzie nie ma osób posiadających wyższy stopień lub są one w mniejszości dodawany jest kolejny ukłon w stronę wszystkich “pozostałych” osób ćwiczących danego dnia z nami na sali. Przed nim wypowiadane są słowa Otagai ni rei i podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich po wykonaniu ukłonu (gdy pięści dotkną podłoża) wypowiadamy OSU.

Ceremonia zakończenia treningu

Ceremonia zakończenia treningu wygląda dokładnie tak samo jak ta rozpoczynająca trening. Ilość ukłonów oraz wypowiadane przed nimi wyrażenia nie ulegają zmianie. Natomiast często po ceremonii instruktor wypowiada słowa – arigato gozaimasu, co oznacza “bardzo dziękuję” (za wspólny trening).

Dojo kun

przysięga dojo kun

Podczas ceremonii można często spotkać się prośbą o wypowiedzenie przysięgi dojo. Jest ona poprzedzana słowami “dojo kun”, po których najwyższy stopień (ta sama osoba, która prowadzi ceremonię) recytuje kolejno punkty z przysięgi, a reszta uczestników po niej powtarza. Z tym elementem na zbiórce można się bardzo często spotkać na obozach bądź egzaminach, gdyż w trakcie normalnych zajęć z reguły nie ma czasu na powtarzanie całej przysięgi. 

Podsumowanie

Podsumowując ceremonia rozpoczęcia i zakończenia treningu wygląda w następujący sposób.

  1. Zajęcie miejsc w szeregach
  2. fudo dachi
  3. Seiza
  4. Mokuso
  5. Medytacja
  6. Mokuso yame
  7. Shinden ni rei
  8. Shihan / Sensei / Senpai ni rei
  9. Osu
  10. Senpai ni rei
  11. Osu
  12. Otagai ni rei *
  13. Osu
  14. Dojo kun *
  15. Arigato gozaimasu *

Gwiazdką zostały oznaczone opcjonalne elementy.

Mamy nadzieję, że po tym wpisie ceremonia rozpoczęcia i zakończenia treningu karate nie stanowi już zagadki. W kolejnym artykule opiszemy jakie zmiany zaszły w niej w ostatnim czasie.


Podobał Ci się artykuł? Udostępnij koniecznie!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

error: